vrouwen op het iffr
vrouwen op het iffr

IFFR:vrouwen in de schijnwerpers

Het International Film Festival Rotterdam is niet alleen een filmevenement dat zegt verandering te willen zien op het gebied van diversiteit. Ze doen er ook daadwerkelijk wat aan! Het aanbod was ontzettend divers. De vele films en filmmakers komen van over de hele wereld vandaan. Maar dat is niet het enige. Deze editie is er ook een grote schijnwerper gericht op vrouwen. Ik bekeek een aantal films en woonde een aantal Q&A’s bij van bijzondere vrouwen.

Met een paar duizend tegelijk naar de film

Bij een IFFR Live screening is de vertoning niet alleen in jouw zaal te zien, maar in meer dan 45 andere steden in Europa. Je kijkt samen mee naar de Q&A en bespreekt de films met z’n allen. Na afloop van de voorstellingen zie je tweets op het scherm verschijnen van mensen uit heel Europa. Een bijzondere ervaring.

Dit jaar ging het IFFR een stapje verder met de live screenings. De volledige line-up had namelijk één ding gemeen: uitsluitend vrouwelijke filmmakers. Dit vond ik interessant. Ziet een line-up er heel anders uit wanneer alle films gemaakt zijn door een vrouw? Wanneer ik dit jaar vergeleek met voorgaande jaren is het antwoord duidelijk: ja. De zes films die dit jaar werden getoond hebben allemaal vrouwen in de hoofdrol. Ook gaat het merendeel van de films over heftige ontwikkelingen die vrouwen doormaken.

Backpacken in Chili en surrogaatmoeders

Ik zag er twee: La Holandesa van Marleen Jonkman en Nina van Olga Chajdas. Beide films gaan over vrouwen die geen kinderen kunnen krijgen en alle moeilijkheden die daarbij komen kijken. Het verschil tussen de films zit in het verwerkingsproces van de vrouwen.

In La Holandesa probeert Maud (Rifka Lodeizen) te accepteren dat ze geen kinderen kan krijgen. Ze vertrekt met haar partner naar Chili om daar te reizen en een nieuwe start te maken. Dit blijkt echter nog een stuk lastiger dan gedacht. Uiteindelijk gaat ze alleen op pad na een flinke ruzie. Onderweg komt ze er stukje bij beetje achter wie ze is en hoe ze verder moet.

Nina echter, in de gelijknamige film van Olga Chajdas, is al wat jaren verder in het proces. Zij en haar man zoeken naar een surrogaatmoeder voor hun baby. Wanneer Nina (Julia Kijowska) de jonge Magda (Eliza Rycembel) daarvoor benadert verandert alles: ze wordt verliefd op haar.

Makkelijk zijn de verhalen van deze vrouwen niet. Beide proberen vrede te krijgen met een heel harde realiteit. Maar een ding is duidelijk: ondanks alle moeilijkheden blijven ze overeind staan. De films laten duidelijk de belevingswereld van de vrouw zien, en hoe zij door het acceptatieproces heen gaat. Maud en Nina zijn ondanks de strijd waar ze doorheen gaan beide zeer sympathieke personages. De soms wanhopige en vreemde acties van de vrouwen vergeef je ze op die manier snel.

artikel gaat verder onder de foto

vrouwen op iffr
Scène uit Nina

De wereld van een Argentijnse filmmaakster

Tot ik de Q&A volgde met Lucrecia Martel op het IFFR kende ik haar werk niet. Tijdens haar introductie werd mij duidelijk dat ik haar werk zeker moest gaan zien. Martel won met haar debuutfilm La Ciènaga al internationale prijzen. Daarna werden haar tweede en derde speelfilm geselecteerd op het Cannes Film Festival. Vorig jaar kwam haar meest recente film Zama uit, die op het IFFR de KNF Prijs won (prijs van de Nederlandse critici). Een behoorlijk interessant CV.

In de Q&A werd duidelijk dat Martel films maakt die dicht bij haar staan. In haar eerste films was er altijd een vrouw in de hoofdrol. Pas in Zama heeft een man de hoofdrol. Haar films spelen veel met thema’s over opgroeien, religie en seksualiteit. Martel vertelde dat veel van deze verhalen gebaseerd zijn op haar eigen leven. Deze thema’s zijn voor Zuid-Amerikaanse vrouwen weer van heel andere betekenis dan voor een Europese vrouw als ikzelf. Ik vond het dan ook heel boeiend om Martel te horen vertellen over haar persoonlijke ervaringen met de genoemde thematiek. Maar vooral hoe ze die verwerkt en gecombineerd heeft in haar films.

What If Women Ruled The World?

Dit is de titel van het meest recente werk van Yael Bartana. Een interessante vraag die uitgebreid besproken werd tijdens deze  zogenaamde Big Talk. Hoe zou de wereld eruit zien als het gerund werd door alleen maar vrouwen? Bartana onderzoekt dit concept in haar film. Geïnspireerd door Kubricks Dr. Strangelove, plaatst Bartana een groep vrouwen in een ruimte rondom een grote tafel. Vijf van deze vrouwen zijn actrices. Zij spelen de rol van fictieve wereldleiders. De andere vijf vrouwen zijn ‘echte’ experts. Zij hebben bijvoorbeeld hun achtergrond in politiek, wetenschap, activisme, recht of medicijnen. Deels met script, deels door improvisatie gaan zij gesprekken aan over de grote problemen in deze wereld.

lees verder onder de foto

vrouwen op iffr

De film zelf is nog work in progress. Een project dat op verschillende locaties wordt opgenomen met veel verschillende vrouwen. Tijdens de Big Talk kregen we al wel een ruwe versie te zien van de eerste beelden. Deze beelden zetten mij zeker aan het denken. Zou de wereld er beter uit zien met vrouwen aan de macht? Veel mannelijke wereldleiders, vroeger en nu, staan er niet echt om bekend dat hun prioriteiten altijd juist waren. Vaak het tegenovergestelde.

Bartana maakt duidelijk dat er voorlopig nog geen antwoord gegeven kan worden op de vraag. Het is immers nog nooit zo geweest dat de wereld alleen geleid werd door vrouwen. Maar er samen over discussiëren is absoluut de moeite waard. Vrouwen runnen de wereld (nog) niet. Maar tot die tijd is het heel erg bemoedigend dat festivals als het IFFR getalenteerde en inspirerende vrouwen in de schijnwerpers zetten.

Op het IFFR zag ik ook The Florida Project en een Q&A met de regisseur, lees er hier meer over.

Foto credits: MPTV

Lees verder