films over onderdrukte schrijfsters
films over onderdrukte schrijfsters

Onderdrukte schrijfsters in films – hét thema van 2018?

Afgelopen donderdag ging de film Colette in première, over de beroemde Franse schrijfster Sidonie-Gabrielle Colette (1873-1954). Momenteel staat zij bekend in Frankrijk als één van de grootste schrijfsters die het land ooit heeft gekend. Ze was zelfs genomineerd voor een Nobelprijs.

Dat Colette zo succesvol zou worden, had niemand ooit durven dromen aan het begin van haar carrière. Haar eerste vier – razend succesvolle – romans over de jonge vrouw Claudine werden namelijk gepubliceerd onder de naam ‘Willy’, haar man. Die maar al te graag met de eer ging strijken.

vrouwelijke auteurs in films

Volg Girls in Film ook op Facebook | Instagram | YouTube of schrijf je in voor de nieuwsbrief.

Van Frankenstein…

Opvallend is dat Colette niet de enige film is over een vrouwelijke auteur die dit jaar uitkwam. Eerder zagen we de biografische film Mary Shelley van Saoedi-Arabische regisseuse Haifaa Al-Mansour. Mary Shelley doet misschien niet bij iedereen een belletje rinkelen, maar haar beroemde boek waarschijnlijk wel. Mary schreef namelijk in 1818 Frankenstein; or the Modern Prometheus. Maar aan het begin van de 19e eeuw geloofde niemand dat zij de schrijfster was van deze gothic scifi-klassieker. Om de twee simpele redenen dat ze 1: een vrouw was en 2: getrouwd met de dichter Percy Bysshe Shelley. Iedereen ging er vanuit dat hij het boek geschreven zou hebben.

En het verhaal van Mary Shelley is een van velen. Inmiddels weten we dat het beroemde boek over het provinciaalse Victoriaanse leven Middlemarch (1871-72) van George Eliot is geschreven door een vrouw, Mary Anne Evans. En de drie auteurbroers Ellis, Currer en Acton Bell uit de 19e eeuw? Die bleken de drie zussen Charlotte, Emily en Anne Brönte. Emily schreef het niet geheel onbekende Wuthering Heights bijvoorbeeld, wat nu gezien wordt als een literaire klassieker.

…tot aan Pippi Langkous

Misschien denk je bij begin 19e eeuw: ‘tijden waren toen nou eenmaal zo. Gelukkig werd het in de loop der tijd beter!’ Helaas. Het was nog heel lang daarna absoluut niet beter. Becoming Astrid was nog een film dit jaar met in de hoofdrol een worstelende schrijfster. De Zweedse Astrid Lindgren (1907-2002) is nu bekend als de bedenkster van o.a. Pippi Langkous en een van de beste kinderboekenschrijfsters van Europa. Maar als single moeder in het Zweden van begin vorige eeuw had ze het niet makkelijk. Dat het jonge meisje aan het begin van de film zou uitgroeien tot de kinderboekenschrijfster die we nu kennen lijkt bijna onwerkelijk.

LEES OOK: De vijf mooiste films over vrouwelijke auteurs.

Belangrijke boodschap

Ook The Wife, met Glenn Close, die nu in de bioscoop draait, gaat verder in het thema van de onderdrukte vrouw in de literaire wereld. Glenn Close speelt een vrouw wiens man de Nobelprijs voor de Literatuur wint. Maar al snel wordt duidelijk hoeveel invloed zij heeft gehad op zijn werk… Tot slot verschijnt in februari volgend jaar de film Can You Ever Forgive Me? met Melissa McCarthy, over het waargebeurde verhaal van schrijfster (en vervalster) Lee Israels.

Het lijkt erop dat er steeds meer een rode (en in dit geval literaire) draad te vinden is in de filmindustrie. En dit soort onderwerpen in films hebben een belangrijke boodschap. Deze vrouwen streden ooit voor het krijgen van een eigen stem, en werden uiteindelijk gehoord. Relevanter dan ooit, zeker sinds het ontstaan van de #METOO en #TIMESUP bewegingen. De films laten het verleden zien met rolpatronen waar nu langzaam verandering in lijkt te komen.

vrouwelijke auteurs in films

De filmindustrie lijkt nu in te zien dat vrouwen in hoofdrollen die belangrijke verhalen vertellen wel zeker lucratieve business zijn. En dat is belangrijk. Niet alleen de literaire wereld werd tot voor kort gedomineerd door mannen – de filmindustrie kon (en kan) er ook wat van. Hopelijk betekent dit dat steeds meer vrouwen hun stem kunnen laten horen. In welke industrie dan ook.

Colette en The Wife draaien nu in de bioscoop. Can You Ever Forgive Me? is te zien vanaf 21 februari.

Lees verder