Emma Branderhorst; de onzichtbare pijn van meidenvenijn in Onderhuids

Meidenvenijn; venijn… in de Dikke van Dale wordt het als een ‘verborgen, scherpe woede’ omschreven. Plak daar het woord ‘meiden’ voor en je hebt het thema van menig Amerikaanse highschool film zoals Mean Girls en de cultklassieker Clueless. En zo ook van de nieuwe korte film van regisseuse Emma Branderhorst, Onderhuids. Ik sprak Emma over haar film.

Onzichtbare pijn

“Maar in al die Amerikaanse films ligt het venijn er zo dik bovenop, dat is geen venijn, dat is gewoon openbaar pesten. Terwijl ik juist de onzichtbare pijn wil laten zien, het onopvallende lijden en de dynamiek onder jonge vrouwen. Meidenvenijn gaat om macht en is voor de buitenwereld vaak moeilijk te zien. Het gaat om onzichtbaar, gemeen gedrag, altijd subtiel, nooit direct. Zinnen of situaties met een dubbele betekenissen, roddelen, het buiten sluiten van leeftijdsgenoten.”

Eigen ervaring

Emma Brandenhorst OnderhuidsEn dat meidenvenijn impact kan hebben op je schooltijd en/of je leven weet Emma als geen ander: “Op de middelbare school zat ik in een groepje met tien meiden en noemden we onszelf ‘the girls’. We kamden ons haar op dezelfde manier naar achteren, maakte het vast met een clipje en droegen allemaal zo’n cowboy tas over de schouder.

Ik voelde me nooit echt veilig in die groep. Het was natuurlijk heel gaaf om erbij te horen, maar je wist dat als je niet bij een feestje of afspraak was, er over je geroddeld werd. En alhoewel ik met veel plezier naar mijn schooltijd terugkijk, vond ik dit gedeelte van m’n middelbare school niet fijn.”

Heel veel meidenvenijn

En ze lijkt niet de enige. Met de zoekterm ‘meidenvenijn’ kom je op een reeks aan blogs, websites en boeken die een vorm van venijn beschrijven. “Voor mij voelde het eigenlijk alsof ik er nooit echt bij hoorde en dat dat aan mij lag. Pas later realiseerde ik mij dat dat natuurlijk nergens op sloeg. Dus ben ik meidenvenijn gaan onderzoeken; de relaties in mijn oude vriendinnengroep, ik ben met psychologen gaan praten en heb deskundigen over deze vorm van pesten gesproken.

Ik heb een paar meiden van mijn oude groepje benaderd en ook zij hebben een nare smaak overgehouden aan deze tijd. Al met al genoeg materiaal om er hopelijk een mooie film van te maken.”

Passie voor thema jeugd

Na haar middelbare school wilde Emma het liefst naar de toneelschool maar ze kwam op de HKU terecht: “Uiteindelijk kwam ik in bij de richting regie, wat voor mij een perfecte match was. Als acteur ben je te afhankelijk van andere, dat trek ik niet, ik wil het heft in eigen handen hebben.” De eerste korte film die Emma maakte was Femme en gaat over de veertienjarige Teun die op de grens van de pubertijd zit, met gierende hormonen. En over zijn verhouding met z’n zus die in de transformatie van meisje naar vrouw zit.

“Het thema jeugd heeft me altijd gefascineerd. De problematiek rondom opgroeien en de kleine alledaagse verhalen. Ik hoop dat ik maatschappelijke thema’s en verhalen in een ander licht kan laten zien.”

Over Onderhuids

En zo duikt ze met haar nieuwe film ‘Onderhuids’ weer de problemen van de jeugd in. In ‘Onderhuids’ word je meegenomen in de belevingswereld van Keesje, een introverte vijftienjarige. Keesje zwemt op hoog niveau in een synchroon zwemteam, samen met haar vriendinnen Lize en Dunja. Maar Keesje wordt meegetrokken in het venijnige gedrag van de andere meiden en gaat daar langzaamaan onderdoor. Dit gaat ten koste van haar zwemmen en uiteindelijk verliest Keesje de controle.

Emma begon vorige jaar al met haar vooronderzoek en de voorbereidingen voor de film. “Doordat ik zoveel onderzoek heb gedaan kwam ik met veel vrouwen in contact die zich allemaal herkende in mijn verhaal. Het merendeel van mijn team bestaat nu uit vrouwen waardoor er tijdens de voorbereidingen ook heel veel mooie discussies omtrent dit onderwerp ontstaan. Dit wil niet zeggen dat ik helemaal geen mannen op set wil, ik denk juist dat die balans heel goed is. En vooral om deze thematiek voor een zo groot mogelijk publiek herkenbaar te maken heeft het ook een mannelijke stem nodig.

Maar uiteindelijk gaat het niet om gender, maar om talent.” Daarom werkt Emma ook deze keer weer met cameraman Michel Rosendaal, die een duidelijke eigen beeldtaal heeft die ook al in de teaser tot uiting komt. En dan is het over een paar maanden zover. Emma zit nu nog volop in het castingproces waarbij ze haar weekenden in het zwembad slijt om de perfecte groep schoonzwemsters voor haar film te vinden.

Steun Onderhuids

In april zal ze achter de camera kruipen om haar verhaal tot leven te laten komen. Maar nu heeft ze eerst nog een steuntje in de rug nodig door je oude broekzak te legen en een centje bij te dragen aan een verhaal dat verteld moet worden. Voor jezelf, voor je jonge zelf, voor je puberende kinderen of voor je toekomstige kroost die helaas ongetwijfeld allemaal met een vorm van venijn te maken zullen gaan krijgen. Tenzij we met deze film het hele probleem hebben opgelost… fingers crossed!

Klik hier om Emma en Onderhuids te steunen op Cinecrowd.

 

Lees verder