Wanuri Kahiu schrijft met het voor een oscar ingezonden <i>Rafiki</i> geschiedenis #interview

Wanuri Kahiu schrijft met het voor een oscar ingezonden Rafiki geschiedenis #interview

Bij Girls in Film zijn we altijd op zoek naar krachtige verhalen, vertelt door machtige verhalenvertellers en creatieve geesten. In Nederland, wereldwijd, in het klein of juist meeslepend groot. Zo was het dan ook vanzelfsprekend dat we er alles aan zouden doen om de Keniaanse Wanuri Kahiu tijdens haar korte bezoekje in Nederland te kunnen spreken. 

Afrikaanse regisseuse in Hollywood

Tijdens de Roze Filmdagen stormde ik net op tijd Het Ketelhuis binnen om de Keniaanse grootheid van de trap te zien schrijden. Of liever gezegd zweven, zoals alleen deze filmkoningin dat kan. Beleefd, bescheiden en met de gepaste air. Kahiu is de eerste Afrikaanse vrouwelijke regisseur die een Hollywood film gaat maken (The Thing About Jellyfish) met niemand minder dan Millie Bobby Brown in de hoofdrol. Wij spreken haar over haar roots, haar meest recente film Rafiki en haar droomproject, want dat staat ook al op de planning!

still uit Rafiki

Keniaanse identiteit onderzoeken in Rafiki

Kahiu is geboren en getogen in Kenia en wil door het maken van films haar Keniaanse identiteit onderzoeken. Haar droom was om een Afrikaans liefdesverhaal te maken, dus dook ze in de wereld van de romans. Het perfecte verhaal vond ze in Monica Arac de Nyeko’s Jumbala Tree. “Ik wilde trouw blijven aan haar verhaal en ervoor zorgen dat de tekst op de juiste manier naar film vertaald werd. Het verhaal speelt zich oorspronkelijk in Uganda af, maar het moest in Nairobi plaatsvinden. Voor mij was het belangrijk om de liefde tussen mooie Afrikanen te laten zien, en deze herinneringen en verhalen aan de geschiedenis van Afrikaanse film toe te voegen.”

Eerste Keniaanse film in première in Cannes

En dat is precies wat ze met Rafiki heeft gedaan; geschiedenis geschreven. Rafiki is een verhaal over vriendschap en liefde. Wanneer twee jonge vrouwen, Kena en Ziki, elkaar tegenkomen, ontwikkelen ze een bijzondere relatie met elkaar. Ondanks de politieke rivaliteit tussen hun families houdt hun vriendschap stand. Ze steunen elkaar in het najagen van hun dromen in een conservatieve wereld. Als de liefde tussen de twee meisjes opbloeit, worden de vriendinnen voor de keuze gesteld: kiezen ze voor hun geluk of hun veiligheid? Rafiki is de eerste Keniaanse film die op het Cannes Festival in première ging. Iets wat niet zonder slag of stoot is gegaan. Het leek er namelijk lange tijd naar dat de film niet eens gemaakt ging worden.

“Het duurde zeven jaar voordat de film van de grond kwam, om financiering rond te krijgen en het verhaal vorm te geven. Niemand wilde de film financieren omdat ze bang waren om de overheid te beledigen. Uiteindelijk hebben we via buitenlandse investeerders budget gekregen om de film te maken. En ook tijdens het filmen was ik op m’n hoede omdat ik er zeker van wilde zijn dat we niets deden dat tegen de Keniaanse wetten in zou gaan.”

Verbannen uit de bioscoop

“We waren enorm voorzichtig hoe we met de cast omgingen en hebben ze zoveel mogelijk verteld over wat ze konden verwachten in de scènes en hoe het publiek waarschijnlijk op de film zou reageren.” Maar ondanks alle voorzorgsmaatregelen werd de film toch verbannen uit de Keniaanse bioscopen. De Keniaya Film Classification Board vond de lesbische context en het promoten van homoseksualiteit niet gedoogd. Homoseksualiteit is in Kenia, en veel andere landen in Afrika, nog steeds verboden, en veel Afrikaanse talen hebben niet eens een woord voor homoseksualiteit.

Rafaki Wanuri Kahiu
still uit Rafiki

Maar niets zou Kahiu tegenhouden om dit verhaal naar buiten te brengen en dus klaagde ze op haar beurt de Film Board aan. “Ze wilden dat ik het einde van de film veranderde omdat de film een hoopvol en positief einde heeft. Maar ik weigerde dat te doen. Voor mij is het belangrijk om trouw aan mezelf te blijven. Door de ban, en de verschillende uitdagingen, werd mijn authenticiteit op de proef gesteld. Ik ben erachter gekomen hoe ver ik wil gaan voor m’n films. Ik zie mezelf niet als een activist, maar als mijn creativiteit op het spel staat en mijn recht om m’n werk te doen me af wordt genomen, dan hebben we een probleem. Daarom besloot ik om het classificatiebureau voor de rechter te slepen.”

Oscar-inzending

Uiteindelijk werd Rafiki precies een week in Kenia vertoond, zodat ze de film in ieder geval kon inzenden voor de Oscars (om in aanmerking te komen voor een nominatie moet een film eerst in het land van origine vertoond zijn). De film miste helaas de nominatie voor Beste Buitenlandse Film, maar gooide desalniettemin wereldwijd hoge ogen.

Hard work pays off! Want als ik Kahiu vraag naar haar toekomstplannen begint ze te giechelen… “Oh dit is echt mijn droomproject, ik mag m’n favoriete boek van mijn favoriete auteur gaan verfilmen, met een enorm indrukwekkend team.”

OOK INTERESSANT: Caphernaüm; film van Nadine Labaki die je niet meer loslaat.

Amazon serie

Kahiu zal de nieuwe sci-fi film Wild Seeds gaan maken. Viola Davis en haar man hebben de rechten voor het boek van de gerenomeerde Octavia E. Butler gekocht. Samen met scifi schrijver Nnedi Okorafor zal Kahiu het boek tot een serie voor Amazon omtoveren.

En dat toveren kan Kahiu als geen ander; haar strijd om Rafiki aan de man te brengen heeft ertoe geleid dat eind mei de rechtbank van Kenia de wet tegen homoseksualiteit is gaan herzien. Waardoor wederom Kahiu een belangrijke rol zal spelen in de hervorming van Kenia.

Rafiki is nu te zien op Cinetree.

Lees verder